2 năm hoàn vốn điện mặt trời: Kinh nghiệm đầu tư thực tế để tối ưu tiền điện EVN

Nhiều anh em nhắn mình là các công thức kiểu IRR, NPV hơi nặng đầu.
Mình đồng ý luôn. Với hộ gia đình, mình đang dùng cách tính đơn giản hơn rất nhiều nhưng vẫn đủ để ra quyết định.

Mấu chốt chỉ có 2 con số:

1. Tiền điện đáng ra phải trả (nếu chưa có điện mặt trời)
2. Tiền điện thực trả sau khi có hệ thống

Từ đó suy ra ngay là có lãi hay không, và quan trọng hơn là biết đơn giá điện thực tế mình đang phải trả mỗi kWh.

1) Cách tính mình đang dùng hằng tháng

Bước 1: Chốt tổng kWh tiêu thụ của tháng

Lấy số điện sử dụng thực tế trong tháng (từ app điện lực hoặc đồng hồ tổng).

Bước 2: Tính “hóa đơn đáng ra phải trả”

Dùng đúng mức tiêu thụ đó và áp theo biểu giá EVN tại thời điểm tính.

Bước 3: Lấy “hóa đơn thực trả”

Đây là hóa đơn sau khi đã có điện mặt trời bù tải.

Bước 4: Tính 3 chỉ số đủ dùng

• Tiền tiết kiệm tháng = Hóa đơn đáng ra phải trả - Hóa đơn thực trả
• Đơn giá điện trước đầu tư = Hóa đơn đáng ra phải trả / Tổng kWh tiêu thụ
• Đơn giá điện thực tế sau đầu tư = Hóa đơn thực trả / Tổng kWh tiêu thụ

Vậy là xong. Không cần mô hình tài chính phức tạp vẫn thấy rất rõ hiệu quả.

2) Ví dụ thực tế của mình

Từ dữ liệu vận hành thực tế:

• Tiền điện đáng ra phải trả (nếu chưa có solar): khoảng 3.4 triệu/tháng
• Tiền điện thực trả sau khi vận hành tối ưu: khoảng 1.55 triệu/tháng

=> Tiết kiệm: khoảng 1.85 triệu/tháng

Nếu quy về đơn giá điện bình quân trên cùng một mức tiêu thụ:

• Trước đầu tư: đơn giá cao hơn rõ rệt
• Sau đầu tư: đơn giá thực tế giảm mạnh

Chính khoản chênh này là thứ giúp mình thu hồi vốn trong khoảng 24 tháng.

Bạn chỉ đạt được hiệu suất đầu tư này nếu tự mua vật tư về tự lắp. Thuê thợ lắp cũng được, sẽ rẻ hơn đáng kể so với mua trọn gói. Mỗi tội rủi ro tự chịu. Nếu bạn tự tin về điện thì có thể làm. Cũng không tới mức quá nguy hiểm.

3) Checklist nhanh trước khi xuống tiền

1. Xác định tải ban ngày thật sự hay xài đêm nhiều. Nếu đêm xài nhiều hơn gấp mấy lần thì bạn phải đầu tư hệ có pin (hybrid) đắt hơn rất nhiều.
2. Lắp hệ bám tải công suất vừa đủ. Đừng tham lắp dư
3. Tính toán thật kỹ và theo dõi biến động giá vật tư để đầu tư đúng thời điểm
4. Đầu tư xong thì đo đạc hàng tháng để xem mình tiết kiệm được nhiêu

Chỉ cần làm đều các bước này là đã quản được hiệu quả tài chính rất tốt.

Kết luận

Nếu hỏi mình một câu ngắn gọn: có nên đầu tư điện mặt trời không?
Mình vẫn giữ quan điểm rõ ràng:

• Nên đầu tư sớm
• Nên làm hệ bám tải
• Nên bắt đầu công suất nhỏ vừa đủ

Anh em có thể nâng cấp sau này lắp thêm biến tần khác để chạy song song vào được. Vì nguyên tắc là bù tải nên thiếu thì cứ lắp thêm vào để bù thôi. K dồn hết vào một biến tần công suất quá lớn vừa đắt vừa hư thì sửa rất đắt. Còn lỡ lắp mà dư điện thì cũng không sao vì có chống phát ngược lưới rồi.