Tạm ngưng tự động tắt đèn khi bật đèn bằng phím vật lý

Tình huống sử dụng

Trong các kịch bản smarthome hằng ngày, tự động hoá thường chạy rất tốt cho những việc lặp lại: đi vào phòng thay đồ thì đèn bật, không còn chuyển động nữa thì đèn tự tắt sau vài phút.

Vấn đề xuất hiện khi mình muốn tạo một ngoại lệ tạm thời. Ví dụ đang lựa đồ lâu hơn bình thường, hoặc có khách ở trong phòng, mình không muốn phải liên tục vẫy tay để cảm biến thấy chuyển động. Nếu chỉ bấm công tắc vật lý để bật đèn lại, automation tắt đèn vẫn đang hoạt động và lát sau đèn vẫn tắt như cũ.

Ban đầu mình thử giải bằng cách thêm điều kiện. Ví dụ phải bật thêm một thiết bị giả, đóng cửa, hoặc tạo một trạng thái phụ để automation tắt đèn bỏ qua. Cách này chạy được, nhưng hơi vòng vèo và khó giải thích cho người khác trong nhà.

Cách gọn hơn là không cố nhồi thêm IF vào automation tắt đèn. Mình tạo một automation thứ hai có nhiệm vụ tạm ngưng automation tắt đèn trong một khoảng thời gian, sau đó bật nó lại.

Cách làm với Aqara

Trong Aqara Home, mình tạo một automation mới cho thao tác bật thủ công. Khi automation này chạy, nó sẽ disable automation tắt đèn, đợi một khoảng thời gian, rồi enable lại automation đó.

Luồng chính sẽ là:

1. Trigger: bấm nút vật lý trên công tắc hoặc bấm remote bật nhanh trong tủ.
2. Condition: áp dụng cho các thao tác bật thủ công cần giữ đèn sáng lâu hơn.
3. Action: disable automation tắt đèn, chờ 10 phút, rồi enable automation tắt đèn trở lại.

Sau 10 phút, hệ thống quay về cách vận hành bình thường. Nếu trong phòng không còn người, automation tắt đèn sẽ tiếp tục xử lý như trước.

Cách làm tương tự với Home Assistant

Home Assistant cũng hỗ trợ điều khiển automation bằng action automation.turn_off và automation.turn_on. Vì vậy có thể dùng cùng ý tưởng: một automation xử lý chuyển động và tắt đèn, một automation khác dùng để tạm ngưng automation đó khi người dùng bật đèn thủ công.

Ví dụ luồng YAML tối giản:

alias: Tam ngung tu dong tat den phong thay do
mode: restart
trigger:
  - platform: state
    entity_id:
      - switch.cong_tac_den_phong_thay_do
      - sensor.remote_tu_do
    to: "on"
action:
  - action: automation.turn_off
    target:
      entity_id: automation.tu_dong_tat_den_phong_thay_do
  - delay: "00:10:00"
  - action: automation.turn_on
    target:
      entity_id: automation.tu_dong_tat_den_phong_thay_do

Điểm quan trọng là chọn đúng automation cần tạm ngưng. Đừng tắt toàn bộ nhóm automation chiếu sáng, vì như vậy các kịch bản khác trong phòng có thể bị ảnh hưởng ngoài ý muốn.

Khi nào nên dùng cách này?

Cách này phù hợp khi bạn có một automation tự động tắt thiết bị theo cảm biến, nhưng vẫn muốn thao tác thủ công có quyền ưu tiên trong một khoảng thời gian ngắn.

Một vài tình huống tương tự:

• Bật đèn bằng công tắc vật lý thì giữ sáng thêm 10-30 phút.
• Bấm remote trong phòng ngủ thì tạm ngưng automation tắt đèn theo chuyển động.
• Có khách đến nhà thì tạm bỏ qua một số kịch bản tiết kiệm điện quá chủ động.

Mình thích cách này vì nó giữ automation chính rất đơn giản. Automation tắt đèn vẫn chỉ làm một việc: tắt đèn khi đủ điều kiện. Còn ngoại lệ bật thủ công được tách sang một automation riêng, dễ đọc và dễ chỉnh thời gian chờ hơn.